|
Huzuru Fazılhanelerine
Muhterem Efendiler
Selamı mahsus afiyetinizi bir buçuk seneyi mütecaviz tahriren
muharebatımız miyanemizde munkatı akraba ve yakınlığı büyüklerimiz
geçdükten sonra unuttuk. Merhum efendiler sılayi rahmi terk etmeyup
beher sene gelürler idi ve sizler terk ettünuz.Pederlerinuzun makam ve
derecesini ihraz ettunuz halen birbirumuzi tanımiyoruz.Bu dünyanın hiç
hükmi yoktur.Allah (C.C.) bir hafta zarfında Of kazasını mahvu perişan
etti.Of’un kesret-i ilmu irfani servetu samanı Karadenizde bir dahi yok
idi.Cenabı Allah 24 saatte mahvu perişan etti.6 Temmuz’da bir gün bir
gece semadan yağan yağmur ve yerlerin dağ ve taşlardan huruç eden Nuh
Aleyhiselamın zamanı gibi oldı.Of’un en büyük ve en zengin karyesi
Zisino karyesi 45 hane Zeno 500 hane.Zeleka,Holaysa,Kadahar nahiyesi 700
haneye yakın.Hopşara ve Şui 800 hane.Holo köyleri 25
muhtarlıktır.Bunların arazileri yüzde 80’i gitti.Kalan 20’den da birşey
anlaşılmaz.Hane,değirmen,dükkan 2000’den mütecaviz nüfus 5 altı yüz
kadar boğazda hiçbir Pazar kalmadi.Bilduğumuz Kadahor ve Hadi
belırsuzdur.Köprü, cami, dükkan kamilen gitmiştur.Elhasıl su Celal
Efendinin hanesi altina kadar çıkti.Merhum amcalarımızın asarı olan
taşköprüyüde aldı.Merkezden Hadiya kadar olan Pazar mevkii
kalmamıştır.Paçan ile Mimilosta çok zayiat yoktur.Lehul hamd
akrabalarımızdan nüfus zayiatı yoktur.2yaylalarda bulundiler.Of kazası
80.000 nüfusdur.Tahminen 50.000’ni hicrete mühayyadır.Zeno karyesi camii
şerifi 11 kubbeli İstanbul’da emsali yok idi.Dereden camiye kadar dört
saat üstünden aşağı iki saat köyün başında Yoroz dağı gibi bir dağ var
idi.Yarilup cami ve köyü önüne katup dereye indurdi.Karyelerde komşudan
komşuya gitmeye mümkün yoktur.Irmaklar 2 minare derinluğinde 20 dakika
mesafede ehali birbirinden haberdar değil.El anda olamadi.Bugün Paçan
muhtarı Sürmene (yolu) tarikı ile Of’a geldi.İşte Paçan ve Mimilostan
bir parça izahat aldum:Ekseri konak ve haneler taş üzere altından su
kaynayup haneyi uçurdi.Bazısı da aşağı geçti.11 kubbeli camide 50 kişi
yatsıyı kılayurdi.Bir takımlarıda cami de (köy odasında) kumar oynayurdi.Öylece
sel onlari götürdi.
Felaket gündüz saat 3’te başladı.Dağlara siyah bir bulut kaplayup
yariluyurdi.Sedasını merkezden işıturduk.Saat 7 sularında şiddetli bir
hareketi arz da oldi.8 gün 8 gece dağlar mutemadiyen yarildi ve seller
akar idi.2 gün güneş etti.Mimilos,Anoso karyeleri (köyleri) güneşte
battı sel oldıler.Abdest alınamayacak bir ırmak 150 seneluk bir gürgen
ağacını götürdi. Şinek başı mezra ve çayırlar kamilen sel oldı.Bu
karyelerde hiç şenlik yok.Masiyet ve isyan bu köylerde idi.Cenabi Hakkın
büyük bir kudreti ilahiye-i azimesini gösterdi.
Kondu karşusunda (Veçono adında) bir karye vardır.Gece oradan bir
sel alıp dereye 1.5 saat bayır mevkiinden haneyi aldı koptu.Derenünde
(içinde) 2 kadın çocukları kucaklarında o azim dereden karşuya haneyi
attı.Derününden 2 kadın ve çocuklar çıkıp Hopşera köyüne iltica ettiler.Elyevm
berhayattırlar.2 kadın da çocuklar kucaklarında biri beşikte mağrukan
(boğularak) Rize açıklarında deryada bulundiler.Ve birda çabulaci
ustasini Zisino karyesinde evinden sel geturdi.1 saat kadar getürüp bir
bayirda durdi.Boğaza kadar çamura gömülmış üç gün üç gece feryad edup
açlıkdan bunaldı.Bir sabah namazı 15 yaşlarında bir yanına vardı bir
parça arpa ekmeği tuzsuz ve üzerine bir parça yağ peynir verup yedi,aklı
başına geldi.Delikanlı gaip oldu.Elveym o adam berhayattır.
Zisino ahalisi Leylen köyün ortasına toplandiler ellerinde
fenerler dört taraflarından seller hücum etti.70-80 kişi var idiler.Çikamadilar.Büyük
bir sel geldi bunları önüne kattı.Allah Allah sedaları asumane çıktı.Karşuki
köyden görürlerdi.Fenerler sönüp kelimeyi şehadet kesildi.Cümlesi
mağrukan vefat eyledi.Bazi kimselerida bir saatlik yola kadar sel
geturup kabattı.İki gün sonra çıkarıldiler.Hali felaketten haberdar
olamadiler.
Velhasıl yüzde 20 deduğumuz Müslümanlar kurtardiler.Düz tarlaları
metin binaları olan mütebaki 80’i helak oldiler.Hazreti Allah Nuh
aleyhisselam kavmi gibi de bu kavmi eyledi.Dere hala çamur akayur.Ceviz
kadar taş dereye atsan batmaz o kadar sıkı çamur akayur.Bayburt
hududundan Of dağları umumen yarıldiler.Yarılup sele giden dağların
sedası asumane çıkardı.Geri kalan ahalilerde 40 güne varmaz.O derece
korktuk!!!
Hazreti Allah Subhanehu Hazretleri kudreti azametini bize
gösterdi.Dere tuğyan güni iki minare derunlukte deryaya karişmakta
40-50 adım mesafede kaldı.Denize karışmadı ve deniz bulanmadı.Of’un
önüne vapur demirleduği mesafeye kadar doldurup düzeltti.Pabuçle
gezilir.Bir mahdır (aydır) aheste yağıyor.Dört gündür güneş
gördük.Karyelerde kabristan bile kalmayup sele gitti.Of boğazını dere
şöse yolile beraber doldurup dümdüz toprak oldu.
Velhasıl iki mah(ay) evvel Of’a 4500 liralık rakı geldi.2500
liralığı Kodahora çıktı.Bir mah zarfında sarfedildi.Muskikat (Tekel)
memuru ile bendeniz konuştum.Kadohorda hangi dükkanda idiyseler dere
orayı basduğı vakitta su saçaklarına kadar çıktı.Derunundan ateş zuhur
edup ıhrak (yandığını) olduğunu yüzlerce insan müşahade eyledi.
Bu da Cenabi Hakkın bir kudreti azimesidir.Bu gibi felaketlere
duçar olanlar balduzini aldı.Ve ovey validesini alanlar çıplak dans
oynayanların başına gelmiştir.Küfrani nimet eylediler.Bu ahaliler zengin
idiler.Of birbuçuk milyon lira senede fındık , fasulye , mısırdan alurdı.
Her hafta vapurla İstanbul’a , Samsun’a bin liralık yağ gönderurdı.Beher
hafta için mevsimde 500 çuval fasulye.Bu aylarda 50 çuvala kadar fasulye
İstanbul için vapura verildi.Balmumi yumurta vesaire başta Sürmene
kazasına Rize vilayetini mısır fasulye idare ettururdi.Şimdi sadakaya
muhtaç kalduk.Bir kilo ekmeği 48 kişi taksim etti.Esnaiyı felakette
Cenabı Hakka şükür olsun akraba ve taallükatca bir kederumuz yoktur.
Cenabu Hak bu gibi afetlerden cümlemizi muhafaza buyursun amin.Cümlenuze
dua ve selam ederum.Baki Hüda’ya emanet olun.Muhaberatımızı devam
etturelum.
Of’un felaketi dil ve kalem ile Vasfi gayri mümkündür.Cenabı Hak
kulları yarattığı ve peygamberlerden Nuh aleyhisselamın kavmile bizi Nuh
kavmi gibi etti.
Esteızubillah (Ve berezuli’llahi’l- Vahid’l-Kahhar Nazmı Celili
Subhaniyesine bizi mazhar kıldı.İslamiyete devam edun.Ve bu mektubi da
Müslümanlara göster,münafıklara gösterma.Of ulema ve meşayıh yeri idi.Bu
felaketleri hep haber verdiler.Münafıklar inanmadı.Olurki Hazreti Ellah
diğer kaza ve vilayetleri bizden köti eder.Göreyim sizi İslamiyetunuze
halel geturman.Vehbi Hafız ve Celal Efendinun dereleri kamilen gitti.Ve
bendenizunda dereleri gitti.Ahzuatanız (alış-verişiniz) nasıldır.Hala
Trabzon ilemi yapuyirsunuz.Yoksa İstanbul’lemi?Felaket dolayısıyle çoluk
çocukla bu sene kasabada yazlıyoruz.
Bu yazdığumi Of’un yüzde 80 ‘i isyan etmiş idi.Mutebakisi
İslamiyette berdevam idi.Böyle olduk.Siz sizi düşünün.Arpalı karyesi var
idi.Köyün ortasından bir küçük ırmak akar idi.Matur dağı yarıldığında
bir şimşek ateş çıktı.Sedası asumne çıktı.Ahalileri firaren dağa
çıkmışler idi.Yüzlerce insan müşahade ettiler.Bir ejderha başı köpek
başından büyük kulakları merkep kulağından büyük sağına solına bakarak
bib bir ardı sıra iki tane geçtuği görüldü.Ve derede pek çok büyük yılan
aktı.Dağların hareketi elan kesilmedi yine tehlike var.
Baki selam hatmi kelam ederim..
31 Temmuz 1929
Bakkalzade Asım bin Muhammed
|
