|
Yaşlanma ,beden yapısı ve işlevinde süregelen bozuklukların birikimi sonucudur.İnsan bedeni doğumdan ölüme değin içten ve dıştan sürekli olarak yıpratıcı faktörlerin etkisi altındadır.Organ ve dokuları oluşturan hücreler sıcak ,soğuk, radyasyon çeşitli kimyasallar ve serbest radikaller gibi etkenlere karşı koymak zorundadır.Serbest radikaller Metabolizma
sırasında bazı kimyasal tepkimeler sonucu oluşurlar.Gerek dış etkiler ,gerekse serbest radikaller hücreler üzerinde oksidasyon stresi yaratırlar.
Oksidasyon stresi beden çalışmasında işlevi olan birçok molekülün bozulmasına neden olur.bu moleküllerin başlıcaları Proteinler,Nükleik Asitler(DND-RNS) ve Lipidlerdir.
Bu moleküllerdeki bozukluklar işlev görmeyen hücrelerin artmasıyla sonuçlanır.Buda organ ve sistem düzeyinde yaşla ilintili dejenerasyon ve hastalıkların oluşmasına neden olur.
Beslenme ve yaşlanma üzerindeki araştırmalar genelde yaşlılıkla enerji harcaması,fiziksel aktivite besin öğeleri gereksinmeleri ve yetersizlikleri,beslenme biçimi ile ilintili kronik hastalıklar beden bileşimi,bağışıklık ve bilinçsel işlevler ile besinlerin sindirim, emilim metabolizmasıyla ilgilidir.
Yaşlılar günlük hayatlarında beslenme açısından bazı hususlara dikkat etmelidirler.
-Öğün sayısı arttırılarak her öğünde yenen miktar azaltılır.Böylece sindirim güçlükleri önlenir.
-Günlük beslenmede sıvı miktarı arttırılıp tuz miktarı azaltılarak böbreklerin yükü hafifletilir.
-Günlük tüm besin ihtiyaçları enerji ,karbonhidrat, protein,yağ vucut ağırlığını koruyacak şekilde ayarlanır.
Kişinin olanakları dahilinde her öğünde dört besin gruplarındaki besinlerden bir veya birkaçının bulunmasına dikkat edilir.Örneğin(1.grup Et,yumurta,kurubakliyat,2.grup süt ve türevleri 3.grup sebze ve meyve 4.grup tahıllar ekmek,bulgur,pirinç,makarna )
-Besinlerin pişirilmesindeisindirim güçleştirici kızartmalardan kaçınılır.Pişiriliş şekli suda haşlama fırın veya izgara şeklinde olup,çiğneme güçlüğünde yemekleri yumuşak ve sulu olmalıdır.Kabızlığı önlemek için posadan(lif) zengin olmalıdır.
Ağır tatlılar (Hamur tatlıları) ve hamur işleri yaşlıların günlük beslenmesinde yer almamalıdır.Sütlü tatlılar yaşlılar için daha uygundur.Sıklıkla yaşlılar yoğurtta kullanabilir.
-Günde en fazla 2 kahve veya çay tüketebilirler.Çay ve kahvenin aşırı tüketiminden sakınılmalıdır.
İhlamur,taze meyva suyu,ayran daha oygun içeceklerdir.
Yaşlılara göre bir günlük örnek liste;
-Sabah ; 1 kibrit kutusu kadar peynir,hatta 2 kez peynir yerine 1 adet yumurta 2 dilim ekmek 1 yemek kaşığı bal veya pekmez.
-Öğle; 1 porsiyon etli sebze yemeği, yarım tabak pilav,bol salata,1 su bardağı ayran,1 dilim ekmek.
-İkindi; 1 bardak süt,1 dilim kek
-Akşam; 1 kase çorba,1 porsiyon sebze yemeği(zeytinyağlı),1 dilim ekmek,1 kase yoğurt veya sütlaç,bol salata
-Ara; 2 adet meyva | 